Kontseiluak 2025 Memoria argitaratu du, eta errekorra lortu du jasotako erreklamazioen kopuruan, 2.767 guztira

Horietatik, 1.778 erreklamazio Estatuko Administrazioaren eta estatu mailako erakunde eta entitate publikoen aurrean aurkeztu ziren, eta gainerakoak 989 EAEko eta tokiko administrazioen, erakundeen eta erakundeen aurrean aurkeztu ziren. AA Kontseiluari esleitu diote arlo horren gaineko babesa, dagokion hitzarmena sinatuz –Asturiasko Printzerria, Kantabria, Errioxa, Balear Uharteak, Extremadura eta Ceuta eta Melilla hiriak–. Kontseiluan aurkeztutako erreklamazioen gorakada oso nabarmena izan da estatu mailan (2024an baino %27,3 gehiago), baina are nabarmenagoa erkidego eta herri mailan (%71,7 gehiago). Horrela islatzen du Jardueren memoria 2025 erakundearen txostena, Gorte Nagusietara bidalia eta gaur Kontseiluaren webgunean argitaratua, Ekintzen Laburpena eduki nagusiekin.

Ebatzitako erreklamazioen kopuruari dagokionez, CTBGk 2.234 erreklamazio ebatzi zituen 2025ean, 2024koaren oso antzeko kopurua; horietatik 1.577 estatukoak izan ziren, eta 657 autonomia-erkidegoetakoak eta toki-erakundeetakoak.

Estatu mailan erreklamazioen% 93,8 onartu ziren izapiderako, eta, haietatik, bi herenek (% 65,9k) erreklamazio-egileen aldeko adierazpenak egin zituzten modalitate guztietan: guztiz onesten duena, partziala edo arrazoi formalengatik (azken horrek esan nahi du administrazioak informazioa eman zuela erreklamazioa Kontseiluari aurkeztu ondoren, eta urratu egin dela herritarrak Gardentasunari buruzko Legean ezarritako epean informazioa jasotzeko duen eskubidea; onartutako erreklamazioen % 40,3 da hori). Antzeko kopuruak adierazi behar dira Autonomia-erkidegoko eta tokiko espedienteak% 88,4 onartu dute tramitera, eta %72,1 aldeko erabakiak (horien %29,3k arrazoi formalengatik).

2025 memoriak berriz ere agerian uzten du erreklamazioen ehuneko oso handi bat oraindik ere administrazio-isiltasunaren ondorioz aurkezten dira., erreklamatzaileak ez baitu erantzunik jaso informazio-eskaerari dagokionez: zehazki, Kontseiluak 2023an estatu mailan ebatzitako espedienteen % 45,5 arrazoi horrengatik aurkeztu ziren, eta ehuneko hori % 75,3ra igotzen da autonomia- eta toki-eremukoetan.

Eta Erreklamazioak zein organo eta erakunderen aurrean aurkezten diren., berriro ere, ministerioetako departamenduak dira 2025ean ebatzitako estatu mailako erreklamazioen hartzaile nagusiak. Ministerioen aurrean, 999 erreklamazio aurkeztu ziren (erreklamazio guztien % 63,3); ondoren, Estatuko erakunde publikoen aurrean aurkeztutakoak (372 espediente, % 23,6), Gobernuko Lehendakaritzaren Idazkaritza Nagusia (68 kasu, % 4,3) eta Estatuko merkataritza-sozietateak (65, % 4,1).

Erkidego eta toki mailan, erreklamazio gehienak tokiko administrazioaren aurrean aurkeztu ziren (414 espediente, kasuen %63), batez ere udalak; ondoren, administrazio autonomikoa (%33) eta, oso urrun, diputazio probintzialak (%2,6).

Eta ebatzitako erreklamazioen gai errepikatuenak, estatu mailan funtzio publikoarekin zerikusia dutenak aipa daitezke (223 espediente), bereziki langile publikoek eta behin-behineko langileek jasotako ordainsari eta produktibitateei buruzkoak eta hautaketa-prozesuak egiteari buruzkoak (azterketen kopiak eta balorazio-aktak eskuratzea, batez ere). Kontratuei eta herri-lanei edo espedienteei buruzko informazioa (prozedurak eta administrazio-dokumentazioa) eskuratzeko ere maiz eskatu izan da erreklamazioa eragin zuen informazioa. Erkidego eta toki mailan, erreklamazioen gai nagusiak animalien ongizatea, informazio instituzionala, enplegu publikoa, informazio ekonomikoa eta hirigintza izan dira, besteak beste.

Bestalde, azken urteetako joerari jarraiki, Kontseiluak areagotu egin zuen 2025ean publizitate aktiboko betebeharrak betetzearen ebaluazio-jarduera, eta horixe da erakundeari esleitutako beste funtzio nagusia. Ekitaldiaren hasieran onartutako urteko planean ezarritakoaren arabera, banaka ebaluatu zen: 393 erakunde, beren web orrietan beren kudeaketa fiskalizatzeko beharrezkoa den informazioa argitaratzen eta eguneratzen duten egiaztatzeko, Gardentasun Legeak horretara behartzen baititu. Horrek esan nahi du 2023an baino % 25,2 erakunde gehiago ebaluatu direla.

Ebaluazio guztiak Kontseiluko funtzionarioek eta baliabide propioekin egin zituzten, prozesu bat bera ere esternalizatu gabe. Ebaluatutako subjektuen taldeei dagozkien txosten orokorrak, bai eta organismo edo erakunde bakoitzaren txosten indibidualak ere, Kontseiluaren webgunean daude argitaratuta. Bere txostenetan, Kontseiluak berariazko gomendioak egiten dizkie ebaluatutako erakundeei, gardentasun-betebeharrak hobeto bete ditzaten.

Aipatu berri ditugun funtsezko bi funtzioekin batera –informazio publikoa eskuratzeko eskubidea babestea eta gardentasun aktiboko betebeharrak ebaluatzea–, Kontseiluak esleituta dituen gainerako funtzioekin lotutako beste hainbat zeregin ere garatu ziren. Besteak beste, gardentasun publikoaren araudiaren interpretazioarekin eta aplikazioarekin lotutako gaiei buruz erakundeek nahiz partikularrek egindako kontsultei erantzutea eta aholku ematea. 196 kontsulta formal artatu ziren, baita hainbat bidetatik jasotako kontsulta informal ugari ere, hala nola posta elektronikoa eta telefonoa. Langile publikoei zuzendutako prestakuntza-jarduera ugaritan ere parte hartu zen.

2025ean, Kontseiluak erakundeen arteko lankidetzarako bi esparru egonkorren eraketan duen zeregin aktiboa nabarmendu behar da. Horien helburua da gardentasunaren kultura sustatzea, lankidetzaren bidez eta interes komuneko arloetan ezagutzak, esperientziak eta jardunbide egokiak trukatuz, bai eta gardentasunaren eta informazio publikorako irispidearen arloan jarrera bateratuak hartzea ere:

• Maila autonomikoan, Gardentasuna eta Informazio Publikoa Eskuratzeko Eskubidea Bermatzen duten Organoen Konferentzia (COTAI), lankidetza eta lankidetza horizontaleko nortasun juridikorik gabeko erakundea, Kontseiluak eta gardentasunaren arloko gainbegiratze-organo autonomikoek osatua, 2025eko maiatzean eratua.
• Europa mailan, Gardentasunerako eta Informazioa Eskuratzeko Europako Sareak (European Network for Transparency and Right to Information, ENTRI), 2025eko ekainean formalki eratua. Sare hori Europako hainbat estaturen organo bermatzaileek osatzen dute, eta Kontseilua, beste bost herrialderekin batera, Batzorde Betearazleko kide da gaur egun.

2025ean Kontseiluaren aurrekontua 3,38 milioi eurokoa izan zen, eta abenduaren 31n Kontseiluaren taldea presidenteaz gain 30 efektibok osatzen zuten.

Partekatu: